Hướng Dẫn Giáo Luật - Dành Cho Giáo Dân
414. Sự ưng thuận kết hôn
“Hôn phối thành tựu do sự ưng thuận của đôi bên, được phát biểu hợp lệ giữa những người có khả năng luật định; sự ưng thuận này không thể được thay thế bởi bất cứ một thế lực nào khác.
Sự ưng thuận kết hôn là một hành vi của ý chí; do đó, người nam và người nữ trao thân cho nhau và chấp nhận nhau, để tạo lập hôn phối bằng một giao ước không thể thu hồi lại.” (Ðiều 1057).
Sự ưng thuận này khi được chính thức biểu lộ là một hành vi pháp lý, tạo nên một ràng buộc giữa hai người, với tất cả những hậu quả tất nhiên ẩn tàng trong đời sống của đôi hôn nhân. Tất cả những yếu tố khác, như không bị ngăn trở hoặc phải được cử hành theo thể thức luật định, cũng chỉ là những yếu tố "phụ" so với sự ưng thuận. Vì dù những điều này có thể cản trở trong việc hữu hiệu của Bí tích, nhưng chúng có thể được miễn chuẩn hay bãi bỏ do thẩm quyền hợp pháp của Giáo hội. Việc ưng thuận trong tự do và được biểu lộ cách hiển hiện là điều bắt buộc, không thể miễn chuẩn hay bãi bỏ và phải được thực hiện giữa hai người liên hệ.
Sự ưng thuận này phải có tính cách hỗ tương, nghĩa là khi sự ưng thuận được một người tỏ bày, thì cũng phải có sự chấp nhận của một người khác.
Vì sự ưng thuận trong Hôn phối là yếu tố tất yếu cho việc hữu hiệu của hôn phối, nên một trường hợp hôn phối sẽ không được kể là có hiệu quả của giao ước hay Bí tích gì cả khi thiếu vắng yếu tố này.
Vì là một hành vi pháp lý, nên sự ưng thuận phải được thực hiện trong tự do của hai người liên hệ và phải được thực hiện với những thể thức luật định, giống như khi người ta thực hiện các loại khế ước khác.
Sự ưng thuận được bày tỏ và chấp nhận trong tự do, tạo nên sự hữu hiệu của hôn nhân; trong khi hôn phối được thực hiện theo thể thức luật định, làm cho sự thực hiện hôn phối ấy hợp pháp.
Việc bày tỏ sự ưng thuận là đặc quyền của hai người liên hệ, trong việc quyết định tiến tới đời sống hôn phối của chính họ một cách hoàn toàn tự do, nên sẽ không thể có một hôn phối hữu hiệu nếu sự ưng thuận được bày tỏ do một người đại diện nào khác, dù trong hoàn cảnh nào và vai trò nào. Vì thế, những trường hợp cha mẹ ép buộc con cái phải nói lên sự ưng thuận trong buổi hôn lễ, sẽ khiến cho hôn phối của con cái không thành sự.
Không một thẩm quyền nào trên trần gian được phép miễn chuẩn, để một hôn phối thành sự mà không cần chính hai người liên hệ tự do bày tỏ và chấp nhận sự ưng thuận của chính họ.
Sự ưng thuận kết hôn còn là một hành vi của ý chí: hai người liên hệ tự do tự nguyện trao hiến cho nhau và chấp nhận nhau, trong một giao ước không thể hủy bỏ được để sống đời sống hôn nhân.
Không giống như trong Bộ luật cũ 1917, coi "quyền trên thân thể" (ius in corpus) là chủ đích của sự ưng thuận, Bộ luật 1983 diễn tả một cách nhẹ nhàng hơn:
Người nam và người nữ trao thân cho nhau (vitae communio) và chấp nhận nhau để tạo lập hôn nhân.