Document Actions
Hướng Dẫn Giáo Luật - Dành Cho Giáo Dân (toàn bộ)
32. CHA SỞ
“Cha Sở là chủ chăn riêng của giáo xứ đã được giao phó, và thi hành việc săn sóc mục vụ của cộng đoàn được ủy thác dưới quyền của Giám mục Giáo phận, vì được gọi thông phần với Giám mục vào tác vụ của Đức Kitô, ngõ hầu chu tất nhiệm vụ giảng dạy, thánh hóa và quản trị đối với cộng đoàn ấy, với sự cộng tác của các Linh mục khác hoặc với các phó tế và cả sự hợp lực của các giáo dân, theo qui tắc luật định.” (Ðiều 519)
“Một pháp nhân không thể làm Cha Sở; tuy nhiên, Giám mục Giáo phận, chứ Giám Quản Giáo phận không được phép, với sự đồng ý của Bề Trên có thẩm quyền, có thể ủy thác một giáo xứ cho một Dòng tu Giáo sĩ hoặc cho một Tu đoàn Tông đồ Giáo sĩ, kể cả bằng việc thiết lập giáo xứ trong chính nguyện đường của Dòng tu hay của Tu đoàn, với điều kiện là một Linh mục phải là Cha Sở hay trưởng ban điều hành theo điều 517 triệt 1 nếu việc săn sóc mục vụ được ủy thác cách liên đới cho nhiều Linh mục. Việc ủy thác giáo xứ nói ở triệt 1 có thể là vĩnh viễn hoặc chỉ trong một thời gian nhất định. Trong cả hai trường hợp, cần phải làm một hợp đồng bằng giấy tờ giữa Giám mục Giáo phận và các Bề Trên có thẩm quyền của Dòng tu hoặc của Tu đoàn. Trong tờ hợp đồng ấy, ngoài những điều khác, cần phải xác định rõ ràng và chi tiết công tác phải thi hành, nhân sự lãnh trách vụ và vấn đề tài chánh.” (Ðiều 520. §1)
“Cha Sở mãn chức vụ vì bị bãi chức hoặc thuyên chuyển do Giám mục Giáo phận chiếu theo quy tắc của luật; hay vì sự tự ý từ chức có lý do chính đáng, và để được hữu hiệu, đơn xin từ chức phải được Giám mục chấp nhận; kể cả vì hết hạn kỳ nếu Cha Sở đã được bổ nhiệm với thời hạn nhất định chiếu theo các qui định của luật địa phương.
“Việc bãi chức của một Cha Sở là phần tử của Dòng tu hoặc đã nhập tịch vào một Tu đoàn được chi phối bởi các quy tắc của điều 682 triệt 2.
Khi đã được bảy mươi lăm tuổi trọn, Cha Sở được yêu cầu đệ đơn từ chức lên Giám mục Giáo phận; chính Giám mục cứu xét mọi hoàn cảnh về cá nhân và nơi chốn và sẽ quyết định chấp nhận hoặc khoan giãn việc từ chức. Giám mục Giáo phận phải dự liệu việc cấp dưỡng và nhà ở xứng hợp cho người đã từ chức, dựa theo các quy tắc do Hội Đồng Giám mục đã định.” (Ðiều 538)
“Khi giáo xứ khuyết vị hoặc khi Cha Sở bị ngăn cản không thể thi hành nhiệm vụ mục vụ trong giáo xứ vì bị giam tù, quản thúc hoặc phát lưu, vô năng lực hoặc sức khỏe sa sút, hoặc vì những lý do nào khác, Giám mục Giáo phận phải chỉ định sớm hết sức một Giám quản giáo xứ, tức là một tư tế thay thế Cha Sở theo quy tắc của điều 540.” (Ðiều 539)
“Đừng để qui định 682 triệt 1, việc chỉ định giữ chức vụ Cha Sở thuộc thẩm quyền của Giám mục Giáo phận, qua việc tự ý trao phó; trừ khi có người nào được hưởng quyền để cử hoặc bầu cử.” (Ðiều 523)
“Giám mục Giáo phận, sau khi đã cân nhắc tất cả mọi hoàn cảnh, phải ủy thác giáo xứ đang khuyết vị cho người mà ngài nhận thấy đủ khả năng chu toàn việc săn sóc giáo xứ, và phải tránh mọi thiên vị cá nhân. Ðể thẩm định về khả năng, ngài hãy tham khảo ý kiến Cha quản hạt và xúc tiến việc thăm dò thích hợp bằng cách tham khảo ý kiến, nếu có thể được, của vài Linh mục cũng như giáo dân.” (Ðiều 524).
“Trong lúc trống tòa hoặc cản tòa thì Giám quản Giáo phận hoặc người nào tạm thời quản trị Giáo phận được quyền: thiết lập hoặc phê chuẩn những Linh mục đã được đề cử hoặc bầu cử hợp lệ cho một giáo xứ; bổ nhiệm các Cha Sở, nếu sự trống tòa hay cản tòa đã kéo dài qua một năm.” (Ðiều 525)
“Cha Sở có bổn phận phải cư trú trong nhà xứ gần thánh đường; tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt vì lý do chính đáng, Bản quyền sở tại có thể cho phép Cha Sở trọ ở nơi khác, nhất là ở trong nhà chung dành cho nhiều Linh mục, miễn là phải dự liệu sao để các nhiệm vụ thuộc giáo xứ được chu toàn cách chu đáo và đắc lực. Trừ khi có lý do nào hệ trọng, Cha Sở mỗi năm được phép vắng mặt khỏi giáo xứ để đi nghỉ trong thời kỳ tối đa là một tháng liên tục hoặc gián đoạn; thời gian đi nghỉ này không bao gồm những ngày mà Cha Sở phải dự cuộc tĩnh tâm mỗi năm một lần. Tuy nhiên, để có thể vắng mặt khỏi giáo xứ quá một tuần lễ, Cha Sở buộc phải báo cho Bản quyền sở tại biết. Giám mục Giáo phận có bổn phận ban hành những quy tắc để trong thời gian Cha Sở vắng mặt, việc săn sóc giáo xứ sẽ được bảo đảm bởi một tư tế với những năng ân cần thiết.” (Ðiều 533)
“Sau khi đã nhận giáo xứ, Cha Sở có nghĩa vụ phải dâng thánh lễ cho đoàn dân đã ủy thác cho mình vào các ngày Chúa Nhật và các ngày Lễ buộc trong Giáo phận. Ai bị ngăn trở hợp lệ thì phải nhờ một người khác dâng lễ thay trong chính các ngày đó hoặc chính mình dâng lễ vào các ngày khác. Cha Sở nào lo săn sóc nhiều giáo xứ thì chỉ buộc dâng một thánh lễ cho tất cả đoàn dân đã ủy thác cho ngài vào những ngày nói trên. Cha Sở nào chưa chu toàn nghĩa vụ này, thì ngài phải lo dâng thánh lễ cho dân sớm hết sức, tất cả số lễ mà ngài đã bỏ sót.” (Ðiều 534)
Một trong những trách vụ quan trọng của Cha Sở là việc “Dâng Thánh lễ cho dân” trong những ngày Chúa Nhật và các ngày lễ Buộc. Nếu vì một hay nhiều lý do nào đó, Cha Sở không dâng thánh lễ cho dân được, thì Cha Sở phải nhờ các Linh mục khác dâng thay thế cho mình. Trong trường hợp sơ xuất, Cha Sở phải dâng thánh lễ bù cho dân theo luật qui định.
