Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng

 35.- HOÀNG Y ÑOAØN.

 "Caùc Hoàng Y laäp thaønh moät taäp ñoaøn rieâng bieät, vôùi thaåm quyeàn baàu cöû Ñöùc Thaùnh Cha chieáu theo qui luaät rieâng; ngoaøi ra, caùc Hoàng Y coøn giuùp Ñöùc Thaùnh Cha, hoaëc caùch taäp ñoaøn moãi khi caùc ngaøi ñöôïc trieäu taäp ñeå cuøng xeùt nhöõng vaán ñeà heä troïng, hoaëc laø vôùi tính caùch caù nhaân töùc laø nhôø caùc nhieäm vuï khaùc nhau maø caùc Ngaøi ñang ñaûm nhieäm ñeå giuùp Ñöùc Thaùnh Cha trong vieäc quaûn trò thöôøng nhaät Giaùo Hoäi phoå quaùt.". (Can.349)

 "Hoàng Y ñoaøn chia laøm ba ñaúng: ñaúng Giaùm Muïc, goàm caùc Hoàng Y ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha chæ ñònh moät töôùc hieäu cuûa moät giaùo phaän ngoaïi oâ thaønh Roma, cuõng nhö caùc Thöôïng Phuï Ñoâng Phöông ñöôïc nhaäp vaøo Hoàng Y ñoaøn; ñaúng Linh muïc vaø ñaúng Phoù teá.

 Moãi Hoàng Y thuoäc ñaúng Linh muïc vaø ñaúng Phoù teá ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha chæ ñònh cho moät thaùnh ñöôøng töôùc Linh muïc hay Phoù teá trong thaønh phoá Roâma.

 Thöôïng Phuï Ñoâng Phöông ñöôïc nhaäp Hoàng Y ñoaøn vaãn giöõ nguyeân töôùc hieäu cuûa Toøa Thöôïng Phuï. 

 Hoàng Y nieân tröôûng giöõ töôùc hieäu  Giaùo phaän Ostia , ñoàng thôøi vaãn giöõ nguyeân töôùc hieäu cuûa moät giaùo phaän khaùc ñaõ coù tröôùc. 

 Tuy vaãn giöõ nguyeân thöù töï ñaúng caáp vaø thöù töï theo ngaøy tieán cöû, do söï thænh nguyeän trình baøy trong Maät Hoäi vaø ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha pheâ chuaån, caùc Hoàng Y ñaúng Linh muïc coù theå ñöôïc chuyeån qua moät thaùnh ñöôøng töôùc Linh muïc khaùc; Hoàng Y ñaúng Phoù teá cuõng coù theå chuyeån qua moät thaùnh ñöôøng töôùc Phoù teá khaùc vaø neáu ñaõ ôû troïn möôøi naêm trong ñaúng Phoù teá, thì coù theå ñöôïc chuyeån qua ñaúng Linh muïc.

  Moät Hoàng Y ñaúng Phoù teá ñöôïc chuyeån qua ñaúng Linh muïc, seõ giöõ thöù töï öu tieân treân taát caû caùc Hoàng Y ñaúng Linh muïc naøo gia nhaäp Hoàng Y Ñoaøn sau Ngaøi.". (Can.350)

 Coù hai thaønh phaàn Hoàng Y Giaùm Muïc:

  - Thaønh phaàn thöù nhaát  ñöôïc chæ ñònh  töôùc hieäu cuûa moät trong 7 Giaùo phaän ngoaïi thaønh Roâma: Giaùo phaän  Albano ; Giaùo phaän  Ostia  (Hoàng Y nieân tröôûng); Giaùo phaän  Porto vaø Santa Rufina ; Giaùo phaän  Palestrina ; Giaùo phaän  Sabina vaø Mentana;  Giaùo phaän  Frascati  vaø Giaùo phaän  Velletri.

 - Thaønh phaàn thöù hai goàm caùc Thöôïng Phuï Giaùo Chuû Ñoâng Phöông ñöôïc chæ ñònh töôùc vò Hoàng Y vaø gia nhaäp Hoàng Y ñoaøn.  

 "Ñeå tieán cöû laøm Hoàng Y, Ñöùc Thaùnh Cha seõ töï do choïn löïa nhöõng ngöôøi thuoäc nam giôùi, ít ra coù chöùc Linh muïc, troåi vöôït veà ñaïo lyù, taùc phong, ñaïo ñöùc vaø khoân ngoan trong caùch xöû söï coâng vieäc; tuy nhieân, nhöõng ai chöa laø Giaùm Muïc, caàn ñöôïc thuï phong Giaùm Muïc.

 Caùc Hoàng Y ñöôïc taán phong do moät nghò ñònh cuûa Ñöùc Thaùnh Cha ñöôïc coâng boá tröôùc Hoàng Y Ñoaøn; keå töø luùc coâng boá, caùc ngaøi buoäc giöõ caùc nghóa vuï vaø ñöôïc höôûng moïi quyeàn lôïi do luaät ñaõ aán ñònh. 

 Tuy nhieân, ai ñöôïc tieán cöû laøm Hoàng Y, ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha loan baùo, nhöng khoâng tieát loä danh taùnh  (in pectore) , thì trong thôøi gian naøy, vò ñoù khoâng bò raøng buoäc bôûi nghóa vuï naøo vaø khoâng ñöôïc höôûng quyeàn lôïi rieâng naøo cuûa caùc Hoàng Y. Sau khi danh taùnh ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha coâng boá, vò ñoù coù moïi nghóa vuï vaø ñöôïc höôûng moïi quyeàn lôïi, nhöng ñoái vôùi thöù töï öu tieân, seõ tính töø ngaøy ñöôïc tieán cöû.". (Can.351)

 Trong tröôøng hôïp moät Hoàng Y ñöôïc tieán cöû nhöng khoâng tieát loä danh taùnh (tröôøng hôïp gaëp khoù khaên lieân heä ñeán caùc hoaøn caûnh chính trò taïi moät soá ñòa phöông chaúng haïn); Neáu khi Ñöùc Giaùo Hoaøng baêng haø maø danh taùnh cuûa vò ñoù vaãn chöa ñöôïc tieát loä thì söï tieán cöû seõ chaám döùt.

 "Hoàng Y nieân tröôûng ñöùng ñaàu Hoàng Y Ñoaøn, vaø khi bò ngaên trôû, seõ ñöôïc thay theá bôûi Hoàng Y phoù nieân tröôûng. Hoàng Y nieân tröôûng hoaëc Hoàng Y phoù nieân tröôûng khoâng coù quyeàn haønh cai quaûn naøo treân caùc Hoàng Y khaùc, nhöng ñeàu ñöôïc coi laø ngöôøi ñöùng ñaàu trong soá nhöõng ngöôøi bình quyeàn (primus inter pares). 

 Khi chöùc vuï nieân tröôûng khuyeát vò, thì taát caû vaø chæ duy caùc Hoàng Y vôùi ñaúng Giaùm Muïc, döôùi söï chuû toïa cuûa Hoàng Y phoù nieân tröûông, neáu coù maët, hoaëc cuûa ngöôøi cao nieân hôn trong soá caùc Hoàng Y, choïn moät vò trong ñaúng cuûa mình laøm nieân tröôûng Hoàng Y Ñoaøn; caùc ngaøi thoâng baùo danh taùnh vò ñoù leân Ñöùc Thaùnh Cha, ñeå Ngaøi pheâ chuaån ngöôøi ñaéc cöû.

 Phoù nieân tröôûng cuõng ñöôïc baàu theo theå thöùc noùi treân, döôùi söï chuû toïa cuûa nieân tröôûng; cuõng chính Ñöùc Thaùnh Cha seõ pheâ chuaån vieäc baàu cöû phoù nieân tröôûng.

 Hoàng Y nieân tröôûng vaø phoù nieân tröôûng, neáu chöa coù cô sôû trong thaønh phoá Roma, thì caùc ngaøi seõ thuû ñaéc cô sôû taïi ñoù.". (Can.352)

 "Caùc Hoàng Y, vôùi tính caùch taäp ñoaøn, giuùp ñôõ vò Chuû chaên toái cao cuûa Giaùo Hoäi, nhaát laø trong Maät Hoäi, trong ñoù caùc Hoàng Y tuï hoïp theo leänh cuûa Ñöùc Thaùnh Cha vaø döôùi söï chuû toïa cuûa Ngaøi. Maät Hoäi coù theå nhoùm phieân hoïp thoâng thöôøng hoaëc baát thöôøng.  Trong Maät Hoäi thoâng thöôøng, ít laø taát caû caùc Hoàng Y ñang coù maët taïi Roma ñöôïc trieäu taäp ñeå tham khaûo veà moät soá coâng vieäc heä troïng nhöng thöôøng xaûy ra, hoaëc ñeå thöïc hieän nhöõng haønh ñoäng coù tính caùch trang troïng.

 Trong Maät Hoäi baát thöôøng, hoïp moãi khi nhu caàu ñaëc bieät cuûa Giaùo Hoäi hoaëc taàm quan troïng cuûa vaán ñeà ñoøi hoûi, thì taát caû caùc Hoàng Y seõ ñöôïc trieäu taäp.  Chæ coù Maät Hoäi thoâng thöôøng, trong ñoù cöû haønh vaøi theå thöùc trang troïng, môùi coù theå trôû thaønh coâng khai, nghóa laø ngoaøi caùc Hoàng Y coøn coù söï tham döï cuûa caùc Giaùm Chöùc, caùc ñaïi dieän ngoaïi giao cuûa chính quyeàn vaø moät soá nhöõng ngöôøi khaùc ñöôïc môøi tôùi.". (Can.353)

 "Caùc Hoàng Y ñöùng ñaàu caùc Boä vaø caùc cô quan thöôøng tröïc cuûa Giaùo trieàu Roma vaø trong thaønh Vatican, ñöôïc yeâu caàu töø chöùc khi ñaõ 75 tuoåi. Vieäc töø chöùc seõ ñeä leân Ñöùc Thaùnh Cha vaø Ngaøi seõ döï lieäu sau khi caân nhaéc taát caû moïi hoaøn caûnh.". (Can.354)

 "Hoàng Y nieân tröôûng coù thaåm quyeàn truyeàn chöùc Giaùm Muïc cho ngöôøi ñöôïc baàu laøm Giaùo Hoaøng, neáu ngöôøi ñaéc cöû chöa laõnh chöùc Giaùm Muïc. Trong tröôøng hôïp vò nieân tröôûng bò ngaên trôû thì quyeàn aáy thuoäc veà Hoàng Y phoù nieân tröôûng, vaø neáu vò naøy cuõng bò ngaên trôû thì thuoäc veà Hoàng Y cao nieân nhaát thuoäc Ñaúng Giaùm Muïc.

 Hoàng Y tröôûng ñaúng phoù teá coâng boá danh taùnh vò ñaéc cöû Giaùo Hoaøng; ngoaøi ra, ngaøi thay maët Ñöùc Thaùnh Cha ñeå trao daây  "Pallium"  cho caùc Toång Giaùm Muïc hoaëc cho caùc ñaïi dieän cuûa caùc vò aáy.". (Can 355)

 "Caùc Hoàng Y coù nghóa vuï coäng taùc ñaéc löïc vôùi Ñöùc Thaùnh Cha. Vì theá, caùc Hoàng Y ñaûm traùch baát cöù chöùc vuï naøo trong Giaùo Trieàu, neáu khoâng phaûi laø Giaùm Muïc giaùo phaän, thì buoäc phaûi cö truù taïi Roma. Caùc Hoàng Y coi soùc moät giaùo phaän naøo nhö Giaùm Muïc giaùo phaän, thì phaûi veà Roma moãi khi ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha trieäu taäp.". (Can.356)

 "Caùc Hoàng Y ñaõ ñöôïc chæ ñònh töôùc hieäu moät thaùnh ñöôøng trong thaønh hoaëc moät thaùnh ñöôøng ngoaøi thaønh, thì sau khi ñaõ nhaän toøa, neân coå voõ thieän ích cho nhöõng giaùo phaän vaø caùc thaùnh ñöôøng ñoù baèng söï tö vaán vaø baûo trôï, nhöng khoâng coù quyeàn quaûn trò naøo treân caùc nôi ñoù caû, vaø khoâng ñöôïc can thieäp baèng baát cöù caùch naøo vaøo caùc vaán ñeà lieân quan ñeán vieäc quaûn lyù taøi saûn, kyû luaät vaø dòch vuï cuûa caùc thaùnh ñöôøng.

 Xeùt veà nhöõng gì lieân quan ñeán baûn thaân, caùc Hoàng Y cö truù ngoaøi thaønh Roma vaø ngoaøi giaùo phaän rieâng ñöôïc mieãn tröø khoûi quyeàn quaûn trò cuûa Giaùm Muïc giaùo phaän maø caùc ngaøi ñang cö truù.". (Can.357)

 "Hoàng Y ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha uûy thaùc chöùc vuï thay maët Ngaøi trong caùc dòp leã troïng theå hoaëc ñaïi Hoäi, vôùi tö caùch laø ñaëc söù  "a latere" , cuõng nhö Hoàng Y ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha giao phoù thi haønh moät chöùc vuï muïc vuï nhaát ñònh nhö laø phaùi vieân ñaëc bieät cuûa Ngaøi, thì chæ coù thaåm quyeàn trong giôùi haïn maø Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ uûy thaùc.". (Can.358)