Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng

73.- GIAÙO XÖÙ.

 Giaùo xöù laø moät coäng ñoaøn tín höõu ñöôïc thieát laäp caùch beàn vöõng ôû trong Giaùo Hoäi ñòa phöông, vaø vieäc saên soùc muïc vuï ñöôïc uûy thaùc cho Cha sôû laøm chuû chaên rieâng, döôùi quyeàn cuûa Giaùm Muïc giaùo phaän. (xem c.515)

 "Tröø khi luaät qui ñònh caùch khaùc, baùn giaùo xöù cuõng ñöôïc ñoàng hoùa vôùi giaùo xöù. Baùn giaùo xöù laø moät coäng ñoaøn tín höõu ôû trong Giaùo Hoäi ñòa phöông ñöôïc uûy thaùc cho moät tö teá nhö laø chuû chaên rieâng, nhöng vì hoaøn caûnh ñaëc bieät chöa ñöôïc thieát laäp thaønh giaùo xöù.

 ÔÛ ñaâu caùc coäng ñoaøn khoâng theå thaønh laäp thaønh giaùo xöù hay baùn giaùo xöù ñöôïc, thì Giaùm Muïc giaùo phaän phaûi döï lieäu vieäc saên soùc muïc vuï cho hoï baèng caùch khaùc. ". (Can.515)

 A.- CAÙC LOAÏI GIAÙO XÖÙ.

 Nhö theá, giaùo xöù laø moät phaàn cuûa giaùo phaän. Beân caïnh caùc giaùo xöù thoâng thöôøng, Boä Giaùo luaät coøn ñeà caäp tôùi hai loaïi giaùo xöù khaùc:

 1. Giaùo xöù ñöôïc uûy thaùc cho moät nhoùm Linh muïc, ñöùng ñaàu do moät Tö teá ñoùng vai troø phoái hôïp caùc hoaït ñoäng muïc vuï vaø chòu traùch nhieäm tröôùc Giaùm Muïc giaùo phaän. (xem c.517,1)

 2. Giaùo xöù ñöôïc uûy thaùc cho moät Phoù teá hay ngay caû moät ngöôøi naøo khaùc khoâng coù chöùc Linh muïc, nhöng ñöôïc ñieàu haønh vaø saên soùc muïc vuï do moät Linh muïc. (xem c.517,2)

 B.- THAØNH LAÄP GIAÙO XÖÙ.

 Chæ duy coù Giaùm Muïc giaùo phaän coù quyeàn thaønh laäp, giaûi taùn hoaëc thay ñoåi caùc giaùo xöù; tuy nhieân, ngaøi khoâng neân thaønh laäp, giaûi taùn hoaëc thay ñoåi moät caùch ñaùng keå caùc giaùo xöù maø khoâng tham khaûo yù kieán Hoäi Ñoàng Linh muïc.

 Moät khi ñaõ ñöôïc thaønh laäp hôïp leä, giaùo xöù ñöông nhieân ñöôïc höôûng tính caùch phaùp nhaân theo luaät.". (Can.514)

 C.- GIAÙO XÖÙ TOØNG THOÅ.

 "Theo luaät chung, giaùo xöù phaûi coù tính caùch toøng thoå, nghóa laø bao goàm taát caû caùc tín höõu thuoäc moät ñòa sôû nhaát ñònh; tuy nhieân, ôû ñaâu thaáy thuaän lôïi, cuõng coù theå thieát laäp caùc giaùo xöù toøng nhaân xeùt vì lyù do leã ñieån, ngoân ngöõ, quoác tòch cuûa caùc tín höõu thuoäc veà moät laõnh thoå hay keå caû moät lyù do naøo khaùc. ". (Can.518)

 Chieáu theo luaät cö truù, nhöõng tín höõu coù cö sôû hay baùn cö sôû thuoäc veà laõnh thoå ñaõ ñöôïc qui ñònh cho moät giaùo xöù thì thuoäc giaùo xöù ñoù vaø coù Cha sôû rieâng cuûa mình laø Cha sôû cuûa giaùo xöù ñoù. Moät giaùo xöù nhö theá goïi laø giaùo xöù toøng thoå.

 D. GIAÙO XÖÙ TOØNG NHAÂN.

 Giaùo xöù toøng nhaân laø moät giaùo xöù khoâng coù laõnh thoå rieâng, giaùo xöù ñöôïc caáu thaønh do moät soá ngöôøi naøo ñoù ñöôïc qui ñònh theo luaät vì lyù do ngoân ngöõ, leã ñieån hay chuûng toäc...Giaùo xöù toøng nhaân ñöôïc thaønh laäp ñeå trôï giuùp muïc vuï moät caùch höõu hieäu hôn cho nhöõng tín höõu naøy. Ñieàu luaät 382,2 nhaéc nhôû caùc Giaùm Muïc giaùo phaän neân löu taâm ñeán nhu caàu thieâng lieâng cuûa nhöõng tín höõu ñaõ ñöôïc trao phoù cho ngaøi baèng caùch thieát laäp caùc giaùo xöù toøng nhaân hoaëc nhôø moät vò Ñaïi dieän Giaùm Muïc naâng ñôõ hoï.

 Giaùo Hoäi khuyeán khích vieäc thieát laäp caùc giaùo xöù toøng thoå hôn vì khi soáng trong cuøng moät ñòa sôû, gaàn goøi nhau, söï hieäp nhaát deã bieåu toû hôn, hôn nöõa, thaåm quyeàn cuûa Cha sôû trong laõnh vöïc taøi phaùn cuõng deã thöïc hieän hôn.