Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng

 63.- TOÅNG ÑAIÏ DIEÄN VAØ ÑAÏI DIEÄN GIAÙM MUÏC

 A.- Vieäc boå nhieäm:

 "Trong moãi giaùo phaän, Giaùm Muïc giaùo phaän neân ñaët moät Toång Ñaïi dieän vôùi quyeàn haønh thoâng thöôøng theo qui taéc cuûa nhöõng ñieàu luaät ñaõ aán ñònh, ñeå giuùp Giaùm Muïc trong vieäc quaûn trò toaøn giaùo phaän.

 Theo luaät chung, chæ ñöôïc ñaët moät Toång Ñaïi dieän, tröø khi giaùo phaän roäng lôùn hoaëc soá ngöôøi cö nguï ñoâng ñaûo hoaëc vì nhöõng lyù do muïc vuï khaùc ñoøi hoûi caùch khaùc.". (Can.475)

 "Khi naøo thaáy caàn cho vieäc quaûn trò chính ñaùng cuûa giaùo phaän, Giaùm Muïc giaùo phaän cuõng coù theå ñaët moät hoaëc nhieàu Ñaïi dieän Giaùm Muïc cho moãi khu vöïc nhaát ñònh cuûa giaùo phaän, hoaëc cho moät soá coâng vieäc nhaát ñònh, hoaëc cho moät soá giaùo höõu thuoäc moät leã ñieån, hoaëc ñoái vôùi moät nhoùm ngöôøi nhaát ñònh naøo ñoù. Caùc Ñaïi dieän Giaùm Muïc ñöôïc quyeàn haønh thoâng thöôøng maø luaät phoå quaùt daønh cho Toång Ñaïi dieän, theo caùc qui taéc ñaõ ñöôïc aán ñònh.". (Can.476)

 "Giaùm Muïc giaùo phaän töï do boå nhieäm Toång Ñaïi dieän vaø Ñaïi dieän Giaùm Muïc, vaø cuõng coù theå baõi chöùc hoï, mieãn laø toân troïng caùc qui taéc cuûa ñieàu luaät 406; Ñaïi dieän Giaùm Muïc, neáu khoâng phaûi laø Giaùm Muïc phuï taù, chæ ñöôïc boå nhieäm coù haïn kyø ñöôïc ñònh roõ trong boå nhieäm thö.  Khi Toång Ñaïi dieän vaéng maët hoaëc bò ngaên trôû hôïp leä, Giaùm Muïc giaùo phaän coù theå boå nhieäm moät vò khaùc thay theá; qui taéc ñoù cuõng ñöôïc aùp duïng cho Ñaïi dieän Giaùm Muïc.". (Can.477)

 B.- Ñieàu kieän ñeå ñöôïc boå nhieäm:

 "Toång Ñaïi dieän vaø Ñaïi dieän Giaùm Muïc phaûi laø nhöõng tö teá khoâng döôùi ba möôi tuoåi, coù baèng tieán só hoaëc cöû nhaân Giaùo luaät hay thaàn hoïc hoaëc ít laø thöïc söï thaønh thaïo caùc moân ñoù, troåi vöôït vì ñaïo lyù laønh maïnh, ñöùc ñoä, khoân ngoan vaø töøng traûi khi xöû söï coâng vieäc.

 Chöùc vuï Toång Ñaïi dieän vaø Ñaïi dieän Giaùm Muïc khoâng theå kieâm nhieäm chöùc vuï kinh só xaù giaûi; vaø cuõng khoâng theå uûy thaùc ngöôøi cuøng huyeát toäc vôùi Giaùm Muïc cho tôùi caáp thöù boán.". (Can.478)

 "Toång Ñaïi dieän chieáu theo chöùc vuï, trong toaøn giaùo phaän coù quyeàn haønh phaùp maø luaät daønh cho Giaùm Muïc giaùo phaän, ñeå thöïc hieän baát cöù moïi coâng vieäc haønh chaùnh naøo, chæ tröø nhöõng coâng vieäc maø Giaùm Muïc giaùo phaän ñaõ daønh rieâng hoaëc nhöõng coâng vieäc maø luaät ñoøi phaûi coù uûy nhieäm ñaëc bieät cuûa Giaùm Muïc.

 C.- Quyeàn haønh cuûa Toång Ñaïi dieän vaø Ñaïi dieän Giaùm Muïc:

 Ñaïi dieän Giaùm Muïc ñöông nhieân theo luaät, cuõng coù quyeàn haïn naøy, nhöng chæ trong laõnh vöïc giôùi haïn laõnh thoå hoaëc soá loaïi coâng vieäc hoaëc soá giaùo höõu thuoäc leã ñieån hoaëc ñoaøn nhoùm nhaát ñònh maø Ñaïi dieän Giaùm Muïc ñaõ ñöôïc ñaët leân, tröø nhöõng vieäc gì Giaùm Muïc ñaõ daønh rieâng cho ngaøi hoaëc cho Toång Ñaïi dieän, hoaëc nhöõng gì maø luaät ñoøi caàn phaûi coù uûy nhieäm ñaëc bieät cuûa Giaùm Muïc.

 Toång Ñaïi dieän vaø Ñaïi dieän Giaùm Muïc, trong phaïm vi thuoäc thaåm quyeàn cuûa mình, cuõng ñöôïc höôûng caùc naêng aân thöôøng leä maø Toøa Thaùnh ban cho Giaùm Muïc, cuõng nhö vieäc thi haønh caùc Phuùc nghò, tröø khi coù qui ñònh minh thò caùch khaùc hoaëc Giaùm Muïc giaùo phaän ñaõ ñöôïc choïn vì taøi caùn caù nhaân.". (Can.479)

 "Toång Ñaïi dieän vaø Ñaïi dieän Giaùm Muïc phaûi töôøng trình cho Giaùm Muïc giaùo phaän veà nhöõng hoaït ñoäng quan troïng phaûi laøm vaø ñaõ laøm, vaø khoâng bao giôø ñöôïc haønh ñoäng traùi vôùi yù muoán vaø chuû ñích cuûa Giaùm Muïc giaùo phaän.". (Can.480)

 D.- Chaám döùt nhieäm vuï:

 "Quyeàn haønh cuûa Toång Ñaïi dieän vaø cuûa Ñaïi dieän Giaùm Muïc chaám döùt khi söï uûy nhieäm ñaõ maõn haïn, do söï töø chöùc, vaø, ñöøng keå qui ñònh cuûa caùc ñieàu luaät 406 vaø 409,

(*) do söï baõi chöùc ñöôïc Giaùm Muïc giaùo phaän thoâng tri, vaø khi Toøa Giaùm Muïc khuyeát vò. 

(*) Giaùm Muïc Phoù hay Giaùm Muïc Phuï Taù phaûi ñöôïc boå nhieäm laøm Toång Ñaïi dieän. (c.406); Khi Toøa Giaùm Muïc troáng ngoâi, Giaùm Muïc Phoù töùc khaéc trôû thaønh Giaùm Muïc giaùo phaän. (c.409).

 Neáu Giaùm Muïc giaùo phaän bò huyeàn chöùc, thì quyeàn haønh cuûa Toång Ñaïi dieän vaø cuûa Ñaïi dieän Giaùm Muïc cuõng bò ñình chæ, neáu hoï khoâng coù chöùc Giaùm Muïc.". (Can.481)