Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng

56.- TROÁNG TOØA.

 "Toøa Giaùm Muïc trôû neân troáng hay khuyeát vò vì söï meänh moät cuûa Giaùm Muïc giaùo phaän; vì söï töø chöùc ñaõ ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha chaáp nhaän; vì söï thuyeân chuyeån hoaëc caùch chöùc ñöôïc thoâng baùo cho Giaùm Muïc.". (Can.416)

 "Trong khi Toøa Giaùm Muïc troáng ngoâi thì Giaùm Muïc Phoù töùc khaéc trôû thaønh Giaùm Muïc cuûa Giaùo phaän maø ngaøi ñaõ ñöôïc ñaët, mieãn laø söï töø chöùc hôïp leä.

 Trong khi Toøa Giaùm Muïc troáng ngoâi, neáu nhaø chöùc traùch coù thaåm quyeàn khoâng aán ñònh theå khaùc, thì cho tôùi khi taân Giaùm Muïc töïu chöùc, Giaùm Muïc Phuï taù duy trì taát caû vaø chæ nhöõng quyeàn haønh vaø naêng aân ñaõ coù nhö Toång Ñaïi Dieän hoaëc nhö Ñaïi dieän Giaùm Muïc khi Giaùm Muïc chính toøa cuõng taïi chöùc. Neáu sau ñoù khoâng ñöôïc baàu laøm Giaùm quaûn giaùo phaän, thì Giaùm Muïc Phuï taù haønh söû quyeàn cuûa mình do luaät phaùp ñaõ trao, döôùi quyeàn cuûa Giaùm quaûn giaùo phaän vaø ngöôøi aõnh ñaïo Giaùo phaän.". (Can.409)

 "Keå töø khi troáng toøa, vieäc quaûn trò Giaùo phaän, cho tôùi khi ñaët ñöôïc Giaùm quaûn giaùo phaän, ñöôïc chuyeån sang Giaùm Muïc Phuï taù; neáu coù nhieàu Giaùm Muïc Phuï taù thì vò naøo cao nieân hôn caû xeùt theo thöù töï ñöôïc tieán cöû; nhöng neáu khoâng coù Giaùm Muïc Phuï taù, thì vieäc quaûn trò Giaùo phaän chuyeån sang Hoäi Ñoàng Tö Vaán, tröø khi Toøa Thaùnh döï lieäu theå khaùc. Ai ñaûm nhieäm vieäc quaûn trò Giaùo phaän nhö vaäy thì laäp töùc phaûi trieäu taäp Hoäi Ñoàng coù thaåm quyeàn ñeå chæ ñònh Giaùm quaûn Giaùo phaän.". (Can.419)

 "Khi Ñaïi Dieän Toâng toøa hoaëc Phuû Doaõn Toâng toøa troáng toøa, neáu Toøa Thaùnh khoâng ñònh caùch khaùc, thì vieäc quaûn trò seõ thuoäc vò Quyeàn Ñaïi Dieän hoaëc Quyeàn Phuû Doaõn do Ñaïi Dieän hoaëc Phuû Doaõn chæ ñònh ñeå ñaûm nhaän chöùc aáy, ngay sau khi ñaõ töïu chöùc.". (Can.420)

 "Trong khi troáng toøa, thì khoâng ñöôïc ñoåi môùi gì caû.

 Caám nhöõng ai ñaûm nhaän vieäc quaûn trò taïm thôøi Giaùo phaän, khoâng ñöôïc laøm baát cöù vieäc gì coù theå gaây toån thieät cho Giaùo phaän, hoaëc cho caùc quyeàn lôïi cuûa Giaùo phaän, hoaëc cho caùc quyeàn lôïi cuûa Giaùm Muïc; ñaëc bieät caám caùc vò ñoù vaø baát cöù ai khaùc nöõa khoâng ñöôïc ñích thaân hay nhôø ngöôøi khaùc laáy ra, tieâu huûy, söûa chöõa baát cöù caùc taøi lieäu naøo cuûa Phuû Giaùo phaän.". (Can.428)

 "Taát caû nhöõng haønh vi maø Toång Ñaïi Dieän hoaëc Ñaïi Dieän Giaùm Muïc ñaõ laøm, cho ñeán khi caùc ngaøi bieát ñöôïc tin chaéc chaén Giaùm Muïc giaùo phaän ñaõ töø traàn ñeàu coù giaù trò; cuõng vaäy, taát caû nhöõng haønh vi maø Giaùm Muïc giaùo phaän hoaëc Toång Ñaïi Dieän hoaëc Ñaïi Dieän Giaùm Muïc ñaõ laøm, cho tôùi khi nhaän ñöôïc tin chaéc chaén veà vaên thö Toøa Thaùnh nhö ñaõ noùi treân ñeàu coù giaù trò.". (Can.417)

 "Keå töø khi nhaän ñöôïc tin chaéc chaén veà söï thuyeân chuyeån, Giaùm Muïc, trong vuõng hai thaùng, phaûi tôùi Giaùo phaän ñaõ ñöôïc chæ ñònh vaø töïu chöùc theo luaät; nhöng Giaùo phaän cuõ chæ trôû thaønh troáng keå töø luùc Giaùm Muïc töïu chöùc trong Giaùo phaän môùi.

 Keå töø luùc nhaän ñöôïc tin chaéc chaén veà söï thuyeân chuyeån cho tôùi khi töïu chöùc trong Giaùo phaän môùi thì trong Giaùo phaän cuõø, Giaùm Muïc:

 (1) Coù quyeàn haønh vaø coù caùc nghóa vuï töông ñöông nhö Giaùm quaûn giaùo phaän; moïi quyeàn haønh cuûa Toång Ñaïi Dieän vaø Ñaïi Dieän Giaùm Muïc chaám döùt, ngoaïi tröø qui ñònh ôû ñieàu 409 trieät 2; 

 (2) Ñöôïc höôûng troïn veïn thuø lao daønh cho chöùc vuï.". (Can.418)

 "Trong vuõng taùm ngaøy keå töø khi nhaän ñöôïc tin troáng toøa, Hoäi Ñoàng Tö Vaán phaûi baàu moät Giaùm quaûn Giaùo phaän, töùc laø ngöôøi taïm thôøi quaûn trò Giaùo phaän, ñöøng keå qui ñònh cuûa ñieàu 502 trieät 3.

 Neáu vì baát cöù lyù do naøo Giaùm quaûn giaùo phaän chöa ñöôïc baàu cöû hôïp leä trong vuõng thôøi gian ñaõ aán ñònh, thì söï chæ ñònh Giaùm quaûn seõ chuyeån sang Toång Giaùm Muïc; neáu chính Toøa Toång Giaùm Muïc bò khuyeát vò hay Toøa Toång Giaùm Muïc bò troáng cuøng moät luùc vôùi toøa thuoäc haït, thì vieäc chæ ñònh Giaùm quaûn thuoäc quyeàn Giaùm Muïc thuoäc haït cao nieân nhaát xeùt theo vieäc tieán cöû.". (Can.421)

 "Giaùm Muïc Phuï taù, vaø neáu khoâng coù Giaùm Muïc Phuï taù thì Hoäi Ñoàng Tö Vaán, phaûi lo thoâng baùo cho Toøa Thaùnh sôùm heát söùc, bieát tin Giaùm Muïc ñaõ töø traàn; vaø ai ñaõ ñöôïc baàu laøm Giaùm quaûn Giaùo phaän cuõng phaûi thoâng tri sôùm heát söùc cho Toøa Thaùnh bieát vieäc mình ñaõ ñöôïc baàu.". (Can.422)

 57.- CAÛN TOØøA.

 "Toøa Giaùm Muïc bò caûn khi vì lyù do giam tuø, quaûn thöùc, phaùt löu, hay voâ naêng löïc, Giaùm Muïc giaùo phaän bò hoaøn toaøn ngaên caûn thi haønh nhieäm vuï muïc vuï trong Giaùo phaän, ñeán noãi khoâng theå giao thieäp baèng thö töø vôùi nhöõng ngöôøi trong Giaùo phaän.". (Can.412)

 "Khi Toøa Giaùm Muïc bò caûn, neáu Toøa Thaùnh khoâng döï lieäu theå khaùc, vieäc quaûn trò Giaùo phaän thuoäc veà Giaùm Muïc Phoù neáu coù; neáu khoâng coù hoaëc cuõng bò caûn trôû, thì thuoäc veà moät Giaùm Muïc Phuï taù hoaëc Toång Ñaïi Dieän hoaëc moät Ñaïi Dieän Giaùm Muïc hoaëc moät Linh muïc naøo khaùc, theo thöù töï ñöôïc aán ñònh trong danh saùch maø Giaùm Muïc giaùo phaän ñaõ laäp lieàn ngay sau khi töïu chöùc; danh saùch aáy phaûi baùo cho Toång Giaùm Muïc vaø ñöôïc duyeät laïi ít nhaát laø töøng ba naêm moät vaø ñöôïc Chöôûng aán giöõ kín.

 Neáu khoâng coù Giaùm Muïc Phoù hay vò aáy bò ngaên trôû, vaø khoâng coù danh saùch noùi ôû trieät 1 treân ñaây, thì Hoäi Ñoàng Tö Vaán seõ choïn moät Linh muïc ñeå quaûn trò giaùo phaän. 

 Ai ñaõ nhaän quaûn trò Giaùo phaän theo nhöõng qui ñònh noùi treân, thì phaûi thoâng baùo sôùm heát söùc cho Toøa Thaùnh bieát laø Toøa Giaùm Muïc bò caûn vaø mình ñang ñaûm nhaän traùch vuï.". (Can.413)

 "Baát cöù ai ñaõ ñöôïc goïi chieáu theo ñieàu 413, ñeå taïm thôøi ñaûm nhaän vieäc chaêm soùc muïc vuï cuûa Giaùo phaän trong thôøi gian caûn toøa, thì phaûi giöõ caùc nghóa vuï vaø ñöôïc höôûng moïi quyeàn haønh maø luaät daønh cho Giaùm Quaûn Giaùo phaän.". (Can.414)

 "Neáu vì moät hình phaït Giaùo luaät, Giaùm Muïc giaùo phaän bò ngaên trôû thi haønh chöùc vuï, thì Toång Giaùm Muïc hoaëc neáu khoâng coù Toång Giaùm Muïc hoaëc chính ngaøi bò phaït thì Giaùm Muïc thuoäc haït cao nieân hôn caû, phaûi laäp töùc trình leân Toøa Thaùnh ñeå Toøa Thaùnh döï lieäu.". (Can.415)